Waarheid en dwaling

Hoe ordent de mens zijn denken? Filosofen hebben in de loop van de geschiedenis veel nagedacht over deze vraag. Kunnen we iets opsteken van systematische analyse om onze eigen denkfouten en dwalingen te ondervangen? Voorbeelden van gerechtelijke dwalingen, zoals de veroordeling van Lucia de Berk tot levenslange gevangenisstraf in 2004 en 2007, laten zien hoe zelfs hoogopgeleide rechters en raadsheren vormen van cognitieve verblinding kunnen vertonen.



Hoe is dit psychologisch te verklaren? En hoe kunnen we dit soort dwalingen proberen te voorkomen door scholing in logica, waarschijnlijkheidstheorie en logisch-psychologisch onderzoek naar drogredenen?



Herman Philipse zal in deze serie colleges spreken over voorbeelden van dwalingen en drogredenen die zijn ontleend aan de rechtspraktijk, aan religie en aan het dagelijks leven.



Bij het hoorcollege hoort een synopsis die wordt meegeleverd als pdf-bestand.



Inhoud

College 1: Waarheidsvinding en dwaling: een typologie der valkuilen

Hoofdstuk 1: De casus Lucia de Berk

Hoofdstuk 2: Waarheidsvinding in het strafrecht: structurele risico’s

Hoofdstuk 3: Veelvoorkomende drogredenen: enkele hints



College 2: Waarschijnlijkheid: de prosecutor’s fallacy en andere drogredenen

Hoofdstuk 4: De prosecutor’s fallacy

Hoofdstuk 5: Het theorema van (Thomas) Bayes

Hoofdstuk 6: De waarschijnlijkheid van drogredenen over waarschijnlijkheid



College 3: De betrouwbaarheid van het geheugen: bronvergetelheid en collaborative storytelling

Hoofdstuk 7: Het episodisch geheugen als updating mechanism

Hoofdstuk 8: Risico’s bij getuigen- of verdachtenverhoor

Hoofdstuk 9: Daderidentificatie



College 4: De opstanding Christi: een logisch-filosofisch-probabilistische analyse

Hoofdstuk 10: David Hume over wonderen

Hoofdstuk 11: De getuigenverklaringen

Hoofdstuk 12: Afweging der hypothesen