Echo's van Europa

Bestaat er zoiets als een Europese identiteit? Deelt een Oostenrijker iets met een Belg dat ze niet met een Cubaan of een Canadees gemeen hebben? Europa bestaat, maar misschien vooral als beeldvorming. En dat zelfbeeld dat wij Europeanen met ons meedragen is vaag, divers en veranderlijk. In deze collegereeks graaft Joep Leerssen in de culturele geschiedenis van Europa, op zoek naar de elementen die samen dat caleidoscopische, tegenstrijdige, vage zelfbeeld uitmaken. Hoewel dat Europese zelfbeeld door de tijd sterk verandert, verdwijnen oude beelden niet volledig: nieuwe beelden ontstaan maar oude blijven actief.

Sterk veranderlijk is wat in de verschillende historische perioden als geografische kern van Europa werd gezien. Dat verschuift van het Oostelijke Middellandse Zeegebied, naar Rome, Parijs, Londen en nu Berlijn. Ook wie er niét bij Europa hoort, verandert. Eerst waren de barbaren de tegenpool, later islamieten en nog later Amerikanen. Er zijn ook elementen die blijven. Leerssen verkent die in anekdotische uitweidingen over types/thema's zoals 'de jager', de femme fatale, de bohemien, achthoekige kerken en de auteursfilm.

Inhoud

College 1. Europa als archipel: het voortleven van de Oudheid en het Christendom

College 2. Europa als systeem: geleerdheid en ordening

College 3. Europa als onderneming: confrontatie met de natuur

College 4. Europa als labyrint: bloed in de achteruitkijkspiegel